- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Περιφέρεια : Στερεάς Ελλάδας
Νομός : Φωκίδας


Η Ιτέα βρίσκεται στο Νόμο Φωκίδος και έχει πληθυσμό 9.000 κατοίκους. Περικλείεται από τα βουνά Παρνασσός, Γκιώνα και Βαρδούσια, ενώ η γεωγραφική της θέση προσφέρεται ως ορμητήριο για άλλους προορισμούς, όπως οι Δελφοί. Κοντά στην Ιτέα βρίσκεται η Άμφισσα που είναι και η πρωτεύουσα του Νομού Φωκίδος, καθώς επίσης η Δεσφίνα, η Ναύπακτος, το Γαλαξείδι και η Αράχωβα βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση απο αυτή.



View Larger Map

Ιστορία

Αρχαίοι Χρόνοι

Ερείπια Υστεροελλαδικής Περιόδου - θαλαμωτοί τάφοι ως επί το πλείστον - μιλούν βέβαια για την ύπαρξη αρχαίας πόλης (Χάλαιον;) δυτικά της σημερινής θέσης της Ιτέας, χωρίς όμως να καθορίζουν ποιας. Η ύπαρξη πολυάριθμης πόλης στο σημείο αυτό βεβαιώνεται και από λιθόστρωτο δρόμο προς την 'Αμφισσα, τμήματα του οποίου σώζονταν μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.

Η Κίρρα όμως, σημερινό κομμάτι του Δήμου Ιτέας, θεωρείται από τις αρχαιότερες πόλεις της ευρύτερης περιοχής. Η κτίση της χάνεται στα σκοτάδια της προϊστορίας. Ανασκαφικά ευρήματα βεβαιώνουν την ύπαρξη οικισμού στη θέση αυτή κατά την Πρωτοελλαδική, Μεσοελλαδική και κυρίως πόλη σημαντική στην Υστεροελλαδική Περίοδο.

Στους ιστορικούς χρόνους μετά το 1100 π.X. αναφέρεται ως πλούσια και ισχυρή πόλη που διαδραμάτιζε ουσιαστικό και ηγετικό ρόλο στα ζητήματα της Φωκίδας αλλά και του παραπέρα χώρου. Μετά το 500 π.X. η Κίρρα αποτέλεσε λιμένα της ιερής πόλης των Δελφών και διένυσε την καλύτερη περίοδό της. Το τέλος της δεν είναι γνωστό, φημολογείται όμως ότι καταστράφηκε το 749 μ.Χ. από τρομακτικής έντασης σεισμό.

Η Τριταία αρχαία πόλη κατοικούμενη από Οζολούς Λοκρούς, μέχρι το 30 π.X., ήταν χώρα υποτελής στον Ρωμαίο Ανθύπατο της Αχαΐας.

Τουρκοκρατία

Στο μέσον της μεταξύ Κίρρας και Χαλαίου(;) παραθαλάσσιας περιοχής υψωνόταν θαλερή ιτιά. Δίπλα της ανάβλυζε πηγή με δροσερό και γλυκό νερό - η μοναδική στην περιοχή -. Η πηγή της Ιτιάς εξακολουθούσε και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας να αναβλύζει ασταμάτητα. Και γύρω της ξεφυτρώσαν στάνες και κεραμοποιεία. Στο βάθος δε του κόλπου μια υποτυπώδης ξύλινη αποβάθρα άρχισε να εξυπηρετεί το νεοσύστατο οικισμό της Σκάλας Σαλώνων, ένα τελωνείο, 2-3 αποθήκες για τα εμπορεύματα, μερικές καλύβες. Η περιοχή όπου βρίσκεται η σημερινή πόλη της Ιτέας πέρασε διαδοχικά από πολλά χέρια, τα τελευταία δε χρόνια της Τουρκοκρατίας, ανήκε στη χήρα του Ομέρ Αγά των Σαλώνων -την Ομεραγού- η οποία την παραχώρησε σε κάποιο Γαλαξειδιώτη για να καταλήξει τελικά ως προίκα της κόρης του σε ένα δικηγόρο από το Λιδωρίκι.

Ελληνική Επανάσταση

Από το εθνικό προσκλητήριο του απελευθερωτικού αγώνα δεν ήταν δυνατό να απουσιάσει η Σκάλα Σαλώνων και αρκετά ήταν τα πολεμικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην περιοχή της. Κορυφαίο θεωρείται η "Ναυμαχία της Σκάλας Σαλώνων", όπου στις 17 Σεπτεμβρίου 1827 ο Φ.Α. 'Aστιγξ αρχηγός της ελληνικής ναυτικής δύναμης, οδηγώντας το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό καράβι στην ιστορία, την "Καρτερία", τίναξε στον αέρα την τουρκική ναυαρχίδα και αποδεκάτισε τον τουρκικό στόλο.

Νεότερη Εποχή

Ο Ιωάννης Καποδίστριας υπόγραψε στις 13 Αυγούστου 1830 ψήφισμα-έγκριση για ίδρυση οικισμού στη Σκάλα Σαλώνων και αυτό αποτελεί την ληξιαρχική πράξη γένεσης της Ιτέας. Χρειάστηκε όμως να περάσουν 40 ολόκληρα χρόνια μέχρις ότου η πόλη αρχίσει να παίρνει σταθερά πια το δρόμο της προόδου. Κάποτε εδώ υψωνόταν (στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το γήπεδο μπάσκετ) μια θαλερή ιτιά και δίπλα της ανάβλυζε πηγή με άφθονο δροσερό και κυρίως γλυκό νερό και απ΄αυτή πήρε το όνομά της.

Μνημεία

Στη σημερινή θέση Γ(ου)λάς Ιτέας, βρίσκονται ερείπια Υστεροελλαδικής περιόδου και θεμέλια οικιών και αντερεισμάτων, άγνωστου οικισμού.

Αξίζει να δείτε την εκκλησία της «Μεταμόρφωσης του Σωτήρος» του οποίου η ανέγερση άρχισε το 1890, μεγάλο έργο για τα δεδομένα όχι μόνο εκείνης της εποχής αλλά και του σήμερα. Και βέβαια καταφύγια, φυσικής ομορφιάς , όπως είναι ο λόφος των Αγίων Αναργύρων ο ελαιώνας και τα νησάκια στον κόλπο της Ιτέας.

Τα ερείπια που βρίσκονται δίπλα στο Δημοτικό Σχολείο της Κίρρας, αποτελούν απομεινάρια των αποθηκών του λιμανιού, όπου φύλασσαν τα όργανα των καραβιών το χειμώνα ή εμπορεύματα μέχρι να μεταφερθούν στον προορισμό τους.

Ερείπια του αρχαίου λιμανιού διακρίνονται ακόμη και σήμερα μισοβυθισμένα στην παραλία της Κίρρας. Τα υπόλοιπα ευρήματα : αγγεία, εργαλεία κ.λ.π μεταφέρθηκαν αρχικά στο μουσείο Δελφών και κατόπιν της Άμφισσας όπου επρόκειτο να εκτεθούν σύντομα για πρώτη φορά στο κοινό.

Στο χώρο του λιμανιού ορθώνεται ακόμα μισοκατεστραμμένος, ένας μεσαιωνικός πύργος, που πιθανότατα, χρησίμευε ως φάρος. Στο κέντρο της Κίρρας υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, ένας παλαιοχριστιανικός ναός (άγνωστο από ποιόν και πότε χτίστηκε). Η εικόνα του Αγίου φέρει φανερά τα σημάδια σφαίρας που ρίχτηκε εναντίον της.

Στα ανατολικά του χωριού και δίπλα στον Νερόμυλο της "Σκληρής" υπάρχει ακόμη ένα ξωκλήσι, ο Αη-Γιάννης που αναφέρεται από ταξιδιώτες της ύστερης τουρκοκρατίας.

Ο παμπάλαιος νερόμυλος της "Σκληρής" -του Αχμέτ Σκληρή Αγά- από τα χρόνια της τουρκοκρατίας, άλεθε τα "γεννήματα" της περιοχής. Σήμερα έχει μετατραπεί σε κατοικία.

Ιαματικές Πηγές

Λίγο πιο πάνω από τον νερόμυλο βρίσκεται θειομαγνησιούχος πηγή, το "Αγιόνερο" τα νερά της οποίας έχουν ελαφρά καθαρτική ενέργεια. Ο λαός τη θεωρούσε ανέκαθεν ιαματική και έχει αναγνωρισθεί επίσημα και καταγραφεί ως ιαματική πηγή τουριστικής σημασίας από τον ΕΟΤ. 'Ήδη συντάσσεται μελέτη για την εκποίηση και εκμετάλλευση των πηγών.

Το άρθρο αυτό βασίζεται σε αντίστοιχο άρθρο της Live-Pedia.gr δημοσιευμένο με την GFDL. (ιστορικό)

T.δ. Ιτέας [4.666]

T.δ. Ιτέας [4.666]

η Ιτέα [4.666]
ο Άγιος Αθανάσιος (νησίδα) [0]
ο Άγιος Κωνσταντίνος (νησίδα) [0]

Νομός Φωκίδας : Δήμος

Αμφίσσης | Βαρδουσίων | Γαλαξιδίου | Γραβιάς | Δελφών | Δεσφίνας | Ευπαλίου | Ιτέας | Καλλιέων | Λιδωρικίου | Παρνασσού | Τολοφώνος

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε επίσης : Διοικητική διαίρεση νομού Φωκίδας

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License