- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Περιφέρεια : Θεσσαλίας
Νομός : Λάρισας

-- Δήμος Ναρθακίου --


View Larger Map

Το Καστράκι είναι δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Ναρθακίου της επαρχίας Φαρσάλων. Βρίσκεται νοτιοδυτικά της πόλης των Φαρσάλων και σε απόσταση 16 χλμ. από αυτή, δίπλα στον ρου του ποταμού Ενιπέα.


Τόπος: ημιορεινός.

Κάτοικοι: Δεν έχει μόνιμους κατοίκους εδώ και πολλά χρόνια. Την δεκαετία του ’70 υπήρχαν 130 περίπου κάτοικοι αμιγώς Σαρακατσάνοι

Υψόμετρο: 330 μ


Ιστορία

Το χωριό δημιουργήθηκε όταν αγοράσθηκε, το 1925, η περιοχή (τσιφλίκι) από τους ιδιοκτήτες τους, δύο αδέλφια από Λαμία ονόματι Μπλατζής. Η συνολική έκταση του χωριού είναι 16.000 στρέμματα περίπου. Σε προηγούμενα, της αγοράς, χρόνια οι εκτάσεις ενοικιαζόταν για την βόσκηση των κοπαδιών των κτηνοτρόφων την χειμερινή περίοδο (χειμαδιά). Την καλοκαιρινή περίοδο το χωριό μετακινούταν σε ορεινούς βοσκότοπους οι οποίοι ήταν στα βουνά των Αγράφων και του Γράμμου. Η αγορά του τσιφλικιού έγινε σε 2 δόσεις. Την πρώτη πούλησε το μερίδιο του μόνο ο ένας εκ των αδελφών και στην συνέχεια πούλησε και ο δεύτερος. Έτσι το κτήμα ονομάστηκε από τους χωρικούς «πάνω και κάτω κτήμα» . Το τίμημα για την αγορά όλου του κτήματος ήταν 1.240.000.δρχ ή 3.639€ Η μοιρασιά έγινε με το σύστημα του κλήρου1, Στο πάνω κτήμα ο κάθε κλήρος αντιστοιχούσε σε 580 στρ. και στο κάτω σε 950 στρ. και η έκταση που αγόραζε κάθε οικογένεια εξαρτιόνταν από την αγοραστική δύναμή της.


Το όνομά του οφείλετε σε λείψανα τειχών ενός κάστρου που βρέθηκαν σε ένα λόφο σε απόσταση περίπου 3 χλμ ΒΑ από το χωριό. Η αρχική πρόθεση των κατοίκων ήταν να ονομαστεί το χωριό «Νεράιδα» από το όνομα του βουνού που βρίσκεται κοντά στο χωριό και το ονομάζουν «Νεραιδή». Όταν όμως γινόταν η ονοματοδοσία των χωριών από τουρκικά σε ελληνικά ονόματα το όνομα «Νεράιδα» ζητήθηκε από δύο χωριά και λόγω του ότι το ένα από τα χωριά, η σημερινή Νεράιδα, ήταν έδρα κοινότητας δόθηκε σ’ αυτό, οπότε επιλέχθηκε το «Καστράκι» ως δεύτερη επιλογή. Το παλιό του (τουρκικό) όνομα ήταν Κουκλόμπασι.


Το χωριό απέκτησε την σημερινή, περίπου, μορφή μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τότε που άρχισαν σιγά-σιγά οι κτηνοτρόφοι να εγκαταλείπουν τα θερινά τους λιβάδια στα βουνά, και να μένουν πλέον μόνιμα στις πεδινότερες περιοχές. Αυτή η τάση παγιώθηκε την δεκαετία του ’60 και το χωριό πήρε πλέον την τελική του μορφή. . Είναι τα χρόνια που άρχισε ο εκσυγχρονισμός. Το 1970 υδρεύτηκε το χωριό και ηλεκτροδοτήθηκε το 1971. Άρχισε επίσης και η πλήρης εκβιομηχάνιση των καλλιεργειών.

Το Καστράκι από το ’70 μέχρι σήμερα

<--===+===-->

Το χωριό μέχρι και τα τέλη του ‘70 ήταν ένας ζωντανός οικισμός. Τα χρόνια αυτά ήταν και το μεταίχμιο μεταξύ της αλλαγής του τρόπου ζωής των κατοίκων του, που από, κυρίως, κτηνοτρόφοι γίνονται κυρίως γεωργοί. Είναι τα χρόνια που η νέοι της εποχής θέλουν να εγκαταλείψουν την κτηνοτροφία η οποία είναι δύσκολη δεσμευτική αλλά και έχει αρχίσει να δείχνει τα πρώτα σημάδια κάμψης της, και να ακολουθήσουν την γεωργία που με την ολοένα και περισσότερη εκβιομηχάνιση της είναι ποιο κερδοφόρα και πολύ ποιο ξεκούραστη. Σήμερα στο χωριό υπάρχει μόνο ένας κτηνοτρόφος και πιθανότατα θα είναι και ο τελευταίος.


Με το πέρασμα των χρόνων οι κάτοικοι άρχισαν να εγκαταλείπουν το χωριό και να εγκαθίστανται κυρίως στην γειτονική πόλη τα Φάρσαλα αλλά και στην Λάρισα και στο Βόλο. Η εγκατάλειψη του χωριού έγινε για τους παρακάτω λόγους:


Έλλειψη Γυμνασίου και Λυκείου στους διπλανούς δήμους. Τα οκτώ (8) παιδιά του χωριού μετακινούταν στο διπλανό χωριό, Δέντρα, στο οποίο υπήρχε μονοθέσιο δημοτικό σχολείο. Έτσι λειτουργούσε ένα σχολείο με 12 παιδιά συνολικά. Η μετακίνηση αυτή γινόταν με ταξί αλλά πολύ συχνά οι καιρικές συνθήκες εμπόδιζαν να πραγματοποιηθεί. Τότε επιστρατεύονταν οι γονείς των παιδιών οι οποίοι με τρακτέρ πραγματοποιούσαν τις μετακινήσεις.

Καλύτερη μόρφωση για τα παιδιά του χωριού, σε μεγαλύτερα σχολεία, με καλύτερες συνθήκες.

Προβληματική συγκοινωνία με τα Φάρσαλα. Στα πρώτα χρόνια του ’70 υπήρχε σύνδεση με λεωφορείο του ΚΤΕΛ δύο φορές την ημέρα (πρωί-μεσημέρι). Με τον σταδιακό εκφυλισμό του χωριού η υπεραστική σύνδεση μειώθηκε σε ένα δρομολόγιο την εβδομάδα, κάθε Τρίτη που γινόταν και η λαϊκή των Φαρσάλων. Στην συνέχεια διακόπηκε.

Έλλειψη ασφαλτοστρωμένου δρόμου για σύνδεση με το δρόμο Φαρσάλων-Βόλου. Η ασφαλτόστρωση του δρόμου Ναρθάκιο - Φάρσαλα, έγινε το 1977 αλλά τα τέσσερα (4) χιλιόμετρα που χώριζουν το χωριό από τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο Ναρθακίου χρειάστηκε να περάσουν περισσότερα από είκοσι (20) χρόνια για να στρωθεί και σε αυτά ασφαλτοτάπητας.


Οργάνωση – διοίκηση

Το χωριό δεν υπήρξε ποτέ έδρα κοινότητας. Έχει όμως αγροτικό συνεταιρισμό Οι κάτοικοι του χωριού αν και έγιναν μόνιμοι πλέον κάτοικοι, και όχι νομάδες, τηρούσαν τους κανόνες του τσελιγκάτου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ύπαρξη ιδιωτικού σχολείου στο χωριό με δάσκαλο που πληρωνόταν από τους κατοίκους και όχι από το κράτος. Το σχολείο λειτουργούσε μέχρι τη δεκαετία του ’70. Το κτίσμα του υπήρχε, μαζί με τον εξοπλισμό του, μέχρι και την δεκαετία του ’80


Το χωριό λειτουργούσε και λειτουργεί με μια ιδιότυπη, άτυπη, οργάνωση-διοίκηση. Κάθε τι που αφορά το σύνολο του χωριού αποφασίζεται από μια συνέλευση στην οποία παίρνουν μέρος οι «αρχηγοί»² οικογενειών οι οποίοι είναι ισότιμοι μεταξύ τους. Ότι αφορά εκλεγμένες θέσεις (Πρόεδρος Συνεταιρισμού, δημοτικός σύμβουλος ή Πάρεδρος) το χωριό χωρίζεται σε δύο ομάδες³(ταράφια) τα οποία έχουν να κάνουν με τις συγγένειες . Κάθε ομάδα έχει την σειρά της για την εκλεγόμενη θέση. ‘Έτσι αποφασίζει αυτή εσωτερικά ποιον από τα μέλη της θα προτείνει για υποψήφιο. Ακόμα και μέσα στην ομάδα όμως υπάρχει σειρά έτσι ώστε κάθε οικογένεια, που την απαρτίζει, να μπορεί να εκλέξει εκπρόσωπο της σε αξίωμα. Την επόμενη φορά η άλλη ομάδα με τον ίδιο τρόπο θα ορίσει υποψήφιό της ο οποίος είναι δεκτός από το σύνολο του χωριού. Μήπως μας θυμίζει λίγο την βουλή των πεντακοσίων της αρχαίας Αθήνας;

Ασχολίες

Το χωριό ξεκίνησε ως αμιγώς κτηνοτροφικό. Στα πρώτα χρόνια τα βοσκοτόπια του φιλοξενούσαν περισσότερα από πέντε χιλιάδες( 5.000) πρόβατα. Λιγότερα ήταν τα γίδια και πολύ λίγα τα γελάδια. Μετά τον 2ο Π.Π που άρχισε η ενηλικίωση της δεύτερης γενιάς κατόχων του κτήματος άρχισε σιγά-σιγά και η καλλιέργεια μικρών εκτάσεων. Από το ’50 μέχρι και τα μέσα του ’70 υπήρχε παράλληλη απασχόληση με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Την δεκαετία του ’80 η κτηνοτροφία σχεδόν έπαψε να υπάρχει.


Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις είναι περίπου 11.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 3. 000 περίπου είναι βαμβάκι και τα υπόλοιπα μοιράζονται κατά κύριο λόγο σε σιτάρι αλλά καλλιεργούνται επίσης βίκος τριφύλλι και περιστασιακά διάφορα άλλα δημητριακά. Τα τελευταία χρόνια, με το πρόγραμμα δάσωσης, έχουν καλυφθεί και αρκετές εκτάσεις με ακακίες και λιγότερες με καρυδιές.



*1 Κλήρος = μερίδιο-- *2 Αρχηγοί οικογενειών = κάθε άνδρας που έχει δικιά του οικογένεια. Τα παιδιά αν και ενήλικα τα εκπροσωπεί ο πατέρας, εκτός αν παραχωρηθεί το δικαίωμα. *3 Παράδειγμα =. Έχουμε το χωριό χωρισμένο σε 2 ομάδες την Α και Β. Ο διαχωρισμός οφείλετε σε συγγένειες μεταξύ των μελών των 2 ομάδων. Η ομάδα Α χωρίζεται σε 2 ή 3 υποομάδες οφειλόμενες σε στενότερους δεσμούς συγγένειας των μελών. Όταν είναι η σειρά της ομάδας Α να εκλέξει εκπρόσωπο δεν γίνονται «εκλογές» εσωτερικά αλλά, ανά θητεία, η κάθε υποομάδα έχει το δικαίωμα να προτείνει υποψήφιο. Με αποτέλεσμα κάποια στιγμή κάθε οικογένεια θα εκλέξει μέλος της. Δεν σας θυμίζει λίγο την αρχαία Αθήνα;


--194.42.50.68 06:53, 27 Σεπτεμβρίου 2006 (UTC) © Χρήστος Κων/νου Καλφούντζος

Νομός Λάρισας: Δήμος, Κοινότητα

Λάρισας | Αγιάς | Αμπελώνος | Αντιχασίων | Αρμενίου | Γιάννουλης | Γόννων | Ελασσόνας | Ενιππέα | Ευρυμενών | Κάτω Ολύμπου | Κιλελέρ | Κοιλάδας | Κραννώνος | Λακέρειας | Λιβαδίου | Μακρυχωρίου | Μελίβοιας | Ναρθακίου | Νέσσωνος | Νίκαιας | Ολύμπου | Πλατυκάμπου | Πολυδάμαντα | Ποταμιάς | Σαρανταπόρου | Τυρνάβου | Φαρσάλων

Αμπελακίων | Βερδικούσσας | Καρυάς | Τσαριτσάνης

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε επίσης : Διοικητική διαίρεση νομού Λάρισας

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License