- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

O Καλονύκτης ( ή Καλονύχτης ή Καλονύκτι ή Καλονύχτι ) είναι χωριό της πρώην επαρχίας Ρεθύμνης . Βρίσκεται 15 χλμ. νοτιοδυτικά του Ρεθύμνου, με πρόσβαση από το Ρέθυμνο μέσω της παλαιάς εθνικής Ρεθύμνης – Χανίων, στρίβοντας αριστερά στο 13,4 χλμ. Είναι κτισμένο στο λόφο Νικηφόρος. Κυριότερα προϊόντα της περιοχής είναι το λάδι, τα χαρούπια και τα κτηνοτροφικά. Έχει έκταση 2,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα.


View Larger Map

Περί της ονομασίας του χωριού

Σύμφωνα με την παράδοση, το χωριό, αλλά εμμέσως και ο τέως Δήμος Νικηφόρου Φωκά, οφείλουν το όνομα τους στο πιο κάτω περιστατικό: όταν ο Νικηφόρος Φωκάς εξεστράτευσε στην Κρήτη τον Μάρτιο του 961 μ.Χ., προκειμένου να την απελευθερώσει από τους Άραβες Σαρακηνούς, στρατοπέδευσε μια νύχτα στον παραπάνω λόφο, τον οποίο προηγουμένως είχε απελευθερώσει μαζί με τον παρακείμενο λόφο «Ντάμπιες», ύστερα από μάχη. Όταν ξημέρωσε, κάποιος τον ρώτησε: «Πως περάσατε την νύχτα σας;», κι εκείνος απάντησε: «Καλή νύχτα!». Έτσι, το χωριό ονομάστηκε «Καλονύχτης» και ο λόφος και η τοποθεσία, όπου στρατοπέδευσε ο Βυζαντινός στρατηγός και μετέπειτα αυτοκράτορας, ονομάστηκε «Νικηφόρος». Ο Νικηφόρος Φωκάς θεωρείται ο ιδρυτής του χωριού και υπάρχει δρόμος στο χωριό προς τιμήν του. Ωστόσο, υπάρχει και η άποψη ότι το χωριό προϋπήρχε και είχε την ονομασία Λεβεντοχώρι.
Xωροταξικά στοιχεία

To 1879 εντάσσεται στον δήμο Ρουστίκων και το 1899 στον δήμο Ατσιποπούλου.To 1913 και τo 1920, απογράφεται στον αγροτικό δήμο Παλαιλήμνου, μαζί με το Μετόχι Μονής Προφήτου Ηλιού και τον Μύλο. Στις 31 Ιανουαρίου 1925 προσαρτάται στην κοινότητα Ρουστίκων. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1925 αποσπάται από την κοινότητα Ρουστίκων και γίνεται έδρα κοινότητας, στην οποία προσαρτήθηκαν και τα χωριά Παλαίλημνος και Σαϊτούρες. Το 1927 οι Σαϊτούρες και το 1928 η Παλαίλημνος, αποσπώνται από την κοινότητα. Το 1997 εντάχθηκε στον Δήμο Νικηφόρου Φωκά και το 2010 στον Δήμο Ρεθύμνης, ως δημοτικό διαμέρισμα.

Συνορεύει με τα δημοτικά διαμερίσματα: Κάτω Βαλσαμόνερο, Γωνιά, Άνω Βαλσαμόνερο, Μαλλάκια, Σαϊτούρες και Ρούστικα (οικισμός Παλαιλίμνου).
Οικογένειες χωριού

Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν Κρητικοί, άποικοι από άλλα χωριά, κυρίως από την επαρχία Σφακίων. Οι παλιότερες οικογένειες του χωριού είναι χρονολογικά, οι Γαλεροί, οι Γιουλούντηδες, οι Μαθιουδάκηδες, οι Ηλιάκηδες, οι Χαλίκηδες, οι Σταυρουλάκηδες, οι Καλλιτσουνάκηδες, οι Ψαθάδες, οι Πατράκηδες κ.α.
Μνημεία

Στον Καλονύχτη υπάρχει ένας μύλος που θεωρείται βενετικό κτίσμα. Σήμερα διατηρείται το κτίριο, χωρίς να λειτουργεί.

Το δημοτικό σχολείο λειτούργησε από το 1924 ως το 2011 και από τις εθνικές εκλογές του 1956 λειτουργεί ως εκλογικό κέντρο.

Λειτουργεί μονοθέσιο νηπιαγωγείο από το 2005.
Εκκλησίες

Ο Καλονύκτης είναι ενορία της B΄ Αρχιερατικής Περιφέρειας της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Εκκλησίας της Κρήτης, στην οποία ανήκει και η Παλαίλιμνος Ρεθύμνης.

Βενετικής περιόδου θεωρείται και η ενοριακή και παλιά διατηρητέα εκκλησία του Γενέσιου της Θεοτόκου, που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου. Η παράδοση αναφέρει, ότι την οθωμανική περίοδο, μπήκαν οι Τούρκοι για να την καταστρέψουν. Πήραν μια βαρέ [1] και χτύπησαν την Αγία Τράπεζα. Το σημάδι του κτυπήματος υπάρχει και σήμερα. Με το κτύπημα, ωστόσο, πετάχτηκαν σπίθες, ενώ παράλληλα μια μεγάλη μέλισσα εμφανίστηκε στο καμπαναριό. Οι Τούρκοι φοβήθηκαν κι έφυγαν, χωρίς να πειράξουν την εκκλησία.

Στον Καλονύχτη, εκτός από την εκκλησία της Παναγίας, υπάρχει και το παλιό εκκλησάκι, καθολικού ρυθμού, του Μιχαήλ Αρχαγγέλου, στην τοποθεσία «Μοναστηρικό Μετόχι». Ακόμη, πάνω στα ερείπια παλαιάς εκκλησίας, κτίστηκε, το 1965, η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου. Το ίδιο έχει γίνει και με τον Άγιο Νικόλαο. Σύγχρονες εκκλησίες είναι οι φερόμενες Άγιος Νεκτάριος και Άγιος Ανδρέας ο Κρης.
Εθνικοί Αγώνες

Α. Κρητικές Επαναστάσεις

Στις Κρητικές Επαναστάσεις από το 1866 ως το 1897, εφονεύθησαν 21 Καλονυχτιανοί, οι οποίοι ήταν Γαλεροί, Ηλιάκηδες, Κουνενίδηδες, Μαθιουδάκηδες, Πατσουμάδες και Φοβάκηδες.

Σε αυτούς τους αγώνες διακρίθηκε ο οπλαρχηγός Χαλίκης ή Ηλιάκης Γεώργιος και στις 9 Δεκεμβρίου 1868, έγινε μάχη μεταξύ Κρητών και Τούρκων, στην οποία νίκησαν οι Κρήτες. Η μάχη αυτή αναφέρεται ως μάχη του Καλονύχτη.

Κατά το 1890 στον Καλονύχτη ζούσε ο αλευρομυλωνάς Λαμπρινός Γάσπαρης, ο οποίος, σε ηλικία 18 ετών, έκλεψε, με την θέληση της, την συγχωριανή του Αντιλέ, την πανέμορφη κόρη του λοχία Χωροφυλακής, Χασάν Τουρκαμετάκη, την έκανε χριστιανή με το όνομα Ειρήνη κι έφυγαν για την Λικοτιναρά Αποκορώνου. Για εκδίκηση ο Τουρκαμέτης με την συμμορία του έσφαξαν τρεις χριστιανούς, αναμεσά τους και ο Καλονυχτιανός Μανώλης Ηλιάκης, που ήταν επίσης μυλωνάς, στου Σταογιάννη τον νερόμυλο. Έγινε δίκη γι' αυτή την υπόθεση.

Β. Βαλκανικοί Πόλεμοι

Στους Βαλκανικούς πολέμους διακρίθηκε ο οπλαρχηγός Γαλερός Στυλιανός, ο οποίος με σώμα 44 ανδρών, ανάμεσά τους και οι Καλονυχτιανοί Παντελής Γαλερός και Γιάννης Ηλιάκης, συνέβαλε στην απελευθέρωση της Χειμάρρας.

Στην Νότιο Ήπειρο έδρασε, με σώμα 9 ανδρών, ο οπλαρχηγός Ιωάννης Πατράκης.

Ο Ευστράτιος Σταυρουλάκης συμμετείχε στο σώμα του Πέρρου που συνέβαλε στο να απελευθερωθεί η Χίος.

Στη μάχη της Τζουμαγιάς εφονεύθη ο Γρηγόρης Γαλερός.

Γ. Λοιποί Πόλεμοι

Κατά τον Α’Παγκόσμιο πόλεμο εφονεύθησαν τα αδέρφια Γεώργιος και Μιχαήλ Γαλερός του Θεοδοσίου και οι Ηλιάκηδες Γιώργης του Μανώλη και Μανώλης του Μιχαήλ.

Κατά την Βενιζελική ανταρσία της 21ης Νοεμβρίου 1921 κατά της Κυβέρνησης που προέκυψε από τις εκλογές της 1/14 Νοεμβρίου 1920, σε μάχη που έγινε στον Καλονύχτη, εφονεύθη ο ιερομόναχος του Μοναστηρικού Μετοχίου Ιωαννίκιος Γρυντάκης.

Κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία εφονεύθησαν οι Ευπρέπιος Γαλερός, Πολυχρόνης Ηλιάκης,Ανδρέας Μαθιουδάκης και οι αδελφοί Λευτέρης και Κωστής Σταυρουλάκης.

Κατά την εισβολή των Γερμανών στην Αθήνα εφονεύθη ο Πέτρος Γιουλούντας, ενώ ως ομαδάρχες του χωριού κατά την Εθνική Αντίσταση διακρίθηκαν οι Γεώργιος Γαλερός του Ιωάννου και Ευάγγελος Ηλιάκης του Εμμανουήλ.

Κατά τα Δεκεμβριανά στην Αθήνα εφονεύθη ο Ιωάννης Γαλερός του Στυλιανού, από Χίτες στην Κίσσαμο εφονεύθη ο Ιωάννης Γασπαράκης του Εμμανουήλ. Κατά τον Εμφύλιο εφονεύθη ο στρατιώτης Αετός Σταυρουλάκης του Ιωάννου και διεκρίθησαν με μετάλλια οι χωροφύλακες Σταυρουλάκης Γεώργιος και Σουχλάκης Ευπρέπιος.
Άλλοι Καλονυχτιανοί που άφησαν εποχή

Γαλερού-Πουρνάρα Ειρήνη: εκδότρια με τον σύζυγο της Γιάννη Πουρνάρα, των: εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, Ιστορία Εικονογραφημένη, Επίκαιρα, Τηλέραμα

Σταυρουλάκης Εμμανουήλ: Ταξίαρχος Πεζικού Π.Δ.

Γαλερού-Ηλιάκη Μαρία: πρόεδρος κοινότητας

Σταυρουλάκης Σταύρος: ιδρυτής ποδοσφαιρικής ομάδας

Σταυρουλάκη-Σπινιαδάκη Φωτεινή: μαία Νοσοκομείου Ρεθύμνου
Δράσεις

Υπάρχει εκπολιστικός σύλλογος που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1988, με την επωνυμία "Παναγία η Καλονυχτιανή".

Υπάρχει η ποδοσφαιρική ομάδα Α.Π.Σ. Καλονύκτι που ιδρύθηκε το 1993 και έχει αγωνιστεί 2 φορές, το 1997-1998 και το 2008-2009, στην πρώτη κατηγορία της ΕΠΣΡ και τώρα στην Β' ΕΠΣΡ. Επίσης συμμετείχε στα ημιτελικά του κυπέλλου ΕΠΣΡ το 1997-1998. Αγωνίζεται σε ιδιόκτητο γήπεδο με την ονομασία "Σταύρος Σταυρουλάκης".
Απογραφικά Στοιχεία

Στην Αιγυπτιακή απογραφή του 1834, που αναδημοσιεύει ο Robert Pashley ,[2] αναφέρεται ως χωριό στα Ρεθεμνιώτικα με 6 χριστιανικές και 5 μουσουλμανικές οικογένειες.[3] Στον παρακάτω πίνακα, αποτυπώνεται χρονικά η πληθυσμιακή εξέλιξη.
Απογραφή Πληθυσμός
1583 82
1881 121
1899 144
1920 152
1928 160
1940 204
1951 177
1961 173
1971 152
1981 144
1991 181
2001 201
2011 222
Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Απογραφή πληθυσμού 2011
Οδηγός: Ποδηλατικές διαδρομές 1 και 6 μέσω Καλονύχτη (σε μορφή pdf και έντυπο) Επιτροπή τουριστικής προβολής νομού, ανακτήθηκε 7-4-2012
Mονοπάτι Ε4 μέσω Καλονύχτη
Πάσλευ Ταξίδια στην Κρήτη Βιβλίο 1: σελ.99: περιγραφή διαδρομής από Ρούστικα προς Καλονύχτη-Πρινέ

Πηγές

Προσωπικό αρχείο Ευστρατίου Ευ. Σταυρουλάκη
Προφορικές μαρτυρίες Εμμανουήλ Ιωάν. Σταυρουλάκη, Στυλιανού Πατράκη
Πληροφορίες από συγγραφέα Γεώργιο Σταυρουλάκη από Αρολίθι Ρεθύμνου

Iστοσελίδα

Kαλονύκτης (Kaloniktis) ομάδα στο facebook

Σημειώσεις

↑ βαριά στην κρητική διάλεκτο
↑ βιογραφία Πάσλευ
↑ Pashley, Travels in Crete Vol II, σελίδα 314

Νομός Ρεθύμνης : Δήμος, Κοινότητα

Ρεθύμνου | Ανωγείων | Αρκαδίου | Γεροποτάμου | Κουλούκωνα | Κουρήτων | Λάμπης | Λαππαίων | Νικηφόρου Φωκά | Σιβρίτου | Φοίνικα |

Ζωνιανών

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε: Διοικητική διαίρεση νομού Ρεθύμνης

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License