- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Περιφέρεια : Ηπείρου
Νομός : Άρτας

Γαβριά, οικισμός (υψόμ. 10 μ.) του νομού Άρτας. Δοιηκητικά ανήκει στον Δήμο Αμβρακικού και έχει 399 κατοίκους (2001)

Η Γαβριά είναι ένα μικρό χωριό του Δήμου Αρταίων, στην πεδιάδα της Άρτας, με έκταση 6.174τ.μ[1] και απέχει από την πόλη περίπου 8 χιλιόμετρα.

Σύμφωνα με το Σχέδιο Καποδίστρια, δηλαδή του νόμου (2539/97) του Ελληνικού Κράτους, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 244/τ.Α'/1997, η Γαβριά αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του νεοσύστατου Δήμου Αμβρακικού, με έδρα την Ανέζα[2]. Ο νόμος, ίσχυσε μέχρι το τέλος του 2010, οπότε και αντικαταστάθηκε από τη νέα διοικητική διαίρεση που προβλέπει το Σχέδιο Καλλικράτης, το οποίο δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 87/τ.Α'/2010, με αποτέλεσμα η Γαβριά να ενταχθεί στο Δήμο Αρταίων[3]

Ετυμολογία

Η ονομασία “Γαβριά” πιθανολογείται ότι προήλθε από τον Γαβριήλ,Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Άρτης. Με το όνομα “Γαβριήλ”, υπήρξαν 7 μητροπολίτες[4][5]

Ο Γαβριήλ Α΄, 1271-1275.[6]
Ο Γαβριήλ Β’, 1386. Μητροπολίτης Ιωαννίνων ο οποίος “επείχε” την θέση του Ναυπάκτου, όπως ο προκάτοχός του.

Ο Γαβριήλ Γ’, 1561.

Ο Γαβριήλ Δ’ ο Γκόρας, 1581-1589. Αναφέρεται το 1581 η εκλογή του και το 1589 (24 Ιουνίου) ο θάνατός του.

Ο Γαβριήλ Ε', του οποίου το όνομά, αναφέρεται σε πολλά Σιγίλλια και Συνοδικές αποφάσεις, στα οποία υπέγραφε, όπως σε Σιγίλλιο του Οικουμενικού Πατριάρχου Κυρίλλου περί αγιοποιήσεως του οσίου Γερασίμου Κεφαλληνίας (Ιούλιου 1622) και διετέλεσε μητροπολίτης, τη περίοδο 1601-1632

O Γαβριήλ Στ’ ο Βλάσιος, ο οποίος γεννήθηκε στην Κέρκυρα, προχειρίστηκε μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτας,τη περίοδο 1647-1660. Πηγές, μας μαρτυρούν ότι έγραψε επιστολή στον Δούκα του Νεβέρ που προετοίμαζε επανάσταση στην Ελλάδα κατά των Τούρκων. Ο Δοσίθεος τον συγκαταλέγει μεταξύ των λογίων, επαινεί ως θεολόγο και της ορθοδοξίας πρόμαχο[7].

Ο Γαβριήλ Ζ', ο Γκάγκας, ο από Λαρίσης, Μητροπολίτης Ιωαννίνων, Ναυπάκτου και Άρτης (η Μητρόπολη Ναυπάκτου και Άρτης, με απαίτηση του Αλή Πασά της Ηπείρου, ενώθηκε με την Μητρόπολη Ιωαννίνων απο το 1808 εως το 1813). Ο Γαβριήλ Ζ', ο Γκάγκας διετέλεσε μητροπολίτης, τη περίοδο 1810-1813 και ήταν θείος[8]της Κυρά Φροσύνης, των Ιωαννίνων


Ιστορία
Το μνημείο,στο δημοτικό σχολείο.

Ιστορικά η πρώτη πηγή που μας γνωστοποιεί την ύπαρξη του χωριού, είναι τα αρχεία της Βενετίας[9], στα οποία μας γίνεται γνωστό ότι το έτος 1697, δηλαδή την εποχή που Δόγης της Βενετίας, ήταν ο Συλβέστρο Βαλιέρο[10], η Γαβριά, μαζί με πολλά άλλα χωριά της Άρτας, κατέβαλε φόρο στην Βενετική διοίκηση, με αντάλλαγμα, τη προστασία απο τις ληστρικές επιδρομές των πειρατών.

Συγκεκριμένα,η Γαβριά, πλήρωνε 3 ρεάλια ετησίως[11](ρεάλι=ισπανικό χρυσό νόμισμα). Αυτό λοιπόν, μας επιτρέπει να συμπεράνουμε ότι η οίκηση του χωριού έγινε πολλά χρόνια πριν από το 1697.


Άλλη αξιόλογη πηγή,αποτελεί το «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης&Πρεβέζης»”(εκδ.1884),του Σεραφείμ Ξενόπουλου,μητροπολίτη Άρτας. Σύμφωνα με αυτή τη πηγή, την εποχή εκείνη, οι κάτοικοι του χωριού, εκκλησιάζονταν στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου Ανέζας. Εμπρός από τον ναό,λειτουργούσε αλληλοδιδακτικό σχολείο, στο οποίο δίδασκε ένας δάσκαλος και φοιτούσαν περίπου 180 μαθητές από τη Γαβριά, το Μύτικα, την Ανέζα, το Απόμερο και το Καλογερικό[12]

Εξίσου σημαντική πηγή, είναι η Οθωμανική απογραφή του 1895 που εκδόθηκε με τον τίτλο «Binüc yüz on bir senei maliyesine mahsus Yanya alnamesi. Yedinci defa olarak» (Σαλναμές Ιωαννίνων για το οικονομικό έτος 1311 (1895), έκδοση έβδομη)[13].


Σύμφωνα με το σχετικό οθωμανικό νόμο,που ίσχυε απο το 1864, η πρωτογενής διαίρεση της αυτοκρατορίας ήταν το βιλαέτι(«νομαρχία» ή «γενική διοίκηση»). Κάθε βιλαέτι χωριζόταν σε σαντζάκια και αυτά σε καζάδες.Σύμφωνά με αυτή την απογραφή,το χωριό άνηκε στον Καζά Λούρου, ο οποίος βρισκόταν στο σαντζάκι Πρεβέζης,το οποίο με τη σειρά του, άνηκε στο βιλαέτι Ιωαννίνων.Με βάση λοιπόν, αυτή την απογραφή, στη Γαβριά κατοικούσαν 14 οικογένειες(χανέδες) με συνολικό πληθυσμό 82 άτομα (33 άνδρες, 49 γυναίκες).
Απελευθέρωση

Η Γαβριά,απελευθερώθηκε το 1912, μαζί με τον υπόλοιπο κάμπο,που βρισκόταν υπό Τουρκική κατοχή. Πιθανολογείται ότι η απελευθέρωση έλαβε χώρα,το διάστημα ανάμεσα στις 6 και 9 Οκτωβρίου 1912,όπου τα πρώτα ελληνικά τάγματα, πέρασαν τη γέφυρα της Άρτας και στις 2 το μεσημέρι, απώθησαν τους Τούρκους και εδραιώθηκαν στους Κωστακιούς και τη περιοχή Μαρατιού (Πολύδροσο). Τις επόμενες 2 ημέρες, ο ελληνικός στρατός κατέλαβε και οχύρωσε τα γύρω χωριά Πλησιούς, Ρόκκα, Χαλκιάδες. Η περιοχή της Άρτας, χωρίστηκε σε 3 τομείς ευθύνης και στα χωριά του κάμπου, ανέλαβε ο διοικητής του 3ου Τάγματος Ευζώνων, αντ/ρης Αλέξανδρος Κοντούλης. Το βράδυ, 10 Οκτωβρίου 1912, ένα μικρό απόσπασμα ευζώνων καταλαμβάνει τη στρατηγικής σημασίας περιοχή των Ανωγείων , με αποτέλεσμα οι Τούρκοι, τη νύχτα, 11 Οκτωβρίου 1912, να εγκαταλείψουν οριστικά τη περιοχή της Άρτας και να κατευθυνθούν προς τα Ιωάννινα[14]


Το 1919, η Γαβριά,αποτελούσε τμήμα της κοινότητας Ανέζας, από την οποία αποσπάστηκε το 1920 και ενώθηκε με τους Κωστακιούς. Η αναγνώριση της Γαβριάς, σε αυτόνομη κοινότητα, έγινε το 1930, με το Π.Δ 23/07/1930 [15].
Β΄Παγκοσμίος πόλεμος

Κατα τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου πολέμου, χιλιάδες Έλληνες στρατιώτες έχασαν την ζωή τους. Ανάμεσα σε αυτούς, ήταν και 2 κάτοικοι της Γαβριάς. Ο Νάσης Αναστάσιος του Βασιλείου, ο οποίος γεννήθηκε το 1916,υπήρξε στρατιώτης του 40ου Συν.Ευζώνων και σκοτώθηκε στο ύψωμα Κτισμάτων Πωγωνίου, στις 21/11/1940 και ο Νάσης Νέστωρ του Βασιλείου,ο οποίος γεννήθηκε το 1919, υπήρξε δεκανέας στο 3ο Συν.Ιππικού και σκοτώθηκε στο Μάζι Κόνιτσας,στις 24/11/1940[16].


Το 1944,η Γαβριά και τα γειτονικά χωριά του κάμπου,λεηλατήθηκαν άγρια από αντάρτες του ΕΔΕΣ. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά της 8ης Μεραρχίας προς το γενικό στρατηγείο του ΕΛΑΣ [17] στην οποία διαβάζουμε"Η κατάσταση που επικρατεί εκεί(στον κάμπο)είναι απερίγραπτη, κλοπές, λεηλασίες, αρπαγές, βιασμοί, δολοφονίες,αποτελούν τη δράση των Εδεσικών ομάδων Παπαπάνου, Μίκροβα(μοιράρχου), Πλαστήρα (ανθ/στη χωρ/κής), Βόιδαρου, Καϋμενάκη,Ρίγανη (ληστων) κ.λ.π." όπως επίσης "Στις αρχές του Μάη τραυματίζουν τους συναγ. Δ. Τσαμπάν από την Ανέζα και Ε. Γιώτην από Γαβριάν. Λεηλατήθηκαν ολόκληρες προίκες, ιδιαίτερα στην Ανέζα, Κωστακιούς, Γαβριά, Άγ. Σπυρίδωνα".
Μετά τον εμφύλιο

Η ζωή στη Γαβριά,όπως και στα υπόλοιπα χωριά του κάμπου ήταν δύσκολη.Η φτώχεια, ανάγκαζε πολλές οικογένειές να πιέσουν τα παιδιά, να εγκαταλείψουν το σχολείο για να εργαστούν στα χωράφια ή να μάθουν κάποια τέχνη. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία της Αικατερίνης Νάση από τη Γαβριά. "Δεν με άφησε ο πατέρας μου να συνεχίσω το σχολείο,αν και εμένα μου άρεσε πολύ.Ελάχιστες ήταν αυτές που πήγαν στο Γυμνάσιο. Έπρεπε να μάθω κάποια τέχνη, να βγάλω λεφτά,να βοηθήσω την οικογένεια"[18].
Τοποθεσία και Πρόσβαση

Η Γαβριά βρίσκεται στη καρδιά του κάμπου της Άρτας και γειτνιάζει με άλλα χώρια όπως το Ψαθοτόπι, η Ανέζα, τα Καλομόδια και οι Κωστακίοι και απέχει περίπου 3,5χλμ από τις εγκαταστάσεις των σχολών τεχνολογίας-γεωπονίας του ΤΕΙ Ηπείρου. Επίσης, η απόσταση που χωρίζει το χωριό από τις λιμνοθάλασσες του Αμβρακικού, είναι περίπου 14χλμ[19] Συνδέεται οδικώς με την Άρτα μέσω της Επαρχιακής οδοού Άρτας–Κορωνησίας [20].Το χωριό εξυπηρετεί η γραμμή Άρτα-Μύτικα, του Αστικού ΚΤΕΛ Άρτας[21].
Xιλιομετρικές αποστάσεις απο τη Γαβριά
Πόλη Απόσταση Πόλη Απόσταση
Άγναντα 60χλμ. Καλαμάτα 372χλμ
Αγρίνιο 95χλμ. Λάρισα 249χλμ
Αθήνα 360χλμ. Ναύπλιο 330χλμ.
Βόλος 306χλμ. Ξάνθη 526χλμ.
Ηγουμενίτσα 112χλμ. Ορεστιάδα 727χλμ
Θεσσαλονίκη 323χλμ. Πάτρα 164χλμ.
Ιωάννινα 85χλμ. Πρέβεζα 52χλμ.
Κακαβιά 138χλμ Φλώρινα 285χλμ.

Μέχρι τη δεκαετία του 50', η περιοχή στην οποία βρίσκεται το σημερινό χωριό, καλυπτόταν από βαλτώδεις εκτάσεις, οι οποίες καθιστούσαν δύσκολη την πρόσβαση,στη πόλη της Άρτας. Σημαντικό βήμα για το χωριό, ήταν η αποξήρανση του βάλτου και η διάνοιξη δρόμων από τις "Μικτές Ομάδες Μηχανικής Ανασυγκροτήσεως" (ΜΟΜΑ), γεγονός που αύξησε την προσβασιμότητα του χωριού και επέτρεψε την ανάπτυξη νέων καλλιεργειών.


Δημογραφικά στοιχεία

Σήμερα ο πληθυσμός ανέρχεται στους 399 μόνιμους κατοίκους[22](απογραφή του 2001), εμφανίζοντας μείωση σε σχέση με την απογραφή του 1991,όπου ο πληθυσμός ανερχόταν στους 445 κατοίκους [23].

Οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις,αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα[24].
Μεταβολές του πληθυσμού
Χρονολογία 1895 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 82 179 219 290 371 436 426 425 445 399 -


Αναλυτικά στοιχεία απογραφής 2001
Ηλικία(2001) 0-9 10-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80+
Άνδρες 12 20 22 20 33 32 34 13 8
Γυναίκες 17 24 22 25 34 25 29 21 8

Τα πιο κοινά επίθετα στο χωριό είναι Τζιομάκης,Νάσης,Φούντας,Λούσιας[25].
Κλίμα

Το κλίμα της περιοχής είναι εύκρατο με πολλές βροχοπτώσεις και υγρασία από το φθινόπωρο έως την άνοιξη και έντονη ζέστη και σχετική ξηρασία κατά τους θερινούς μήνες[26].
Μήνας(2011) Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μάι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ
Μέγιστη θερμοκρασία (°C) 19,1 25,8 23,4 24,4 31,9 34,8 36,6 38,7 35,7 28,5 23,0 21,0
Ελάχιστη θερμοκρασία (°C) -1,9 -3,6 -3,1 4,8 8,0 13,4 15,2 14,4 9,9 3,9 -0,1 -0,7
Παραγωγή και Απασχόληση
Πορτοκάλια
Οι κάτοικοι έχουν ως κύρια ασχολία την κτηνοτροφία,την πτηνοτροφία και την γεωργία με κύριες καλλιέργειες: πορτοκάλι, μανταρίνι, ακτινίδιο, καλαμπόκι, τριφύλλι.[27]

Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις καλύπτουν μια περιοχή 5.400τ.μ και αντιστοιχούν στο 3,30% επί του συνόλου,των καλλιεργήσιμων εκτάσεων του πρώην Δήμου Αμβρακικού[28].

Στη Γαβριά λειτουργεί βιομηχανία χυμοποίησης πορτοκαλιών[29] ,πτηνοτροφικός συνεταιρισμός[30], ο οποίος ιδρύθηκε το 1966 από 8 πτηνοτρόφους [31] και μια μονάδα μηχανικής επεξεργασίας και παραγωγής μεταλλικών προϊόντων και ειδικών κραμάτων αλουμινίου.[32]
Αρχιτεκτονική-Κτίρια

Ο ενοριακός ναός της Γαβριάς,βρίσκεται κοντά στην είσοδο του χωριού.Η εκκλησία κατασκευάστηκε το 1915,είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου[33] και εορτάζει στις 15 Αυγούστου.Το χωριό υπάγεται στη Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης.
Εκπαίδευση

Το χωριό διαθέτει νεόκτιστο νηπιαγωγείο και διθέσιο δημοτικό σχολείο[34],τα οποία βρίσκονται στη κεντρική πλατεία του χωριού.
Πολιτισμός

Η Γαβριά,έχει ενεργό εκπολιτιστικό σύλλογο,ο «ΟΔΥΣΣΕΑΣ»[35],με έτος ίδρυσης,το 1980,ο οποίος κάθε χρόνο διοργανώνει εκδρομές και εκδηλώσεις πολιτιστικού χαρακτήρα.Τα παλαιότερα χρόνια,ο εκπολιτιστικός σύλλογος,οργάνωνε στο χωριό,το παραδοσιακό καρναβάλι και παρουσίαζε παραστάσεις θεάτρου σκιών.
Αθλητισμός
Ατρόμητος Γαβριάς

Το χωριό διαθέτει γήπεδο ποδοσφαίρου,με φυσικό χορτάρι,έδρα της τοπικής ομάδας,Ατρόμητος Γαβριάς,με έτος ίδρυσης,το 1958.Η ομάδα,την ποδοσφαιρική περίοδο 2005/2006 τερμάτισε στη 2η θέση[36] της Α΄ κατηγορίας Ε.Π.Σ. Άρτας.
Περίοδος 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010
Θέση που κατέλαβε στη τελική βαθμολογία 2η 3η 13η 8η 13η


Ο Ατρόμητος Γαβριάς,την περίοδο 1983/1984,έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Άρτας[37]
Φωτογραφίες

Η εκκλησία της Γαβριάς.

Στην είσοδο του χωριού.

Κήπος στη Γαβριά.

Γαβριά,στήν είσοδο της εκκλησίας.

Η πλατεία με το υδραγωγείο.

Ηλιοβασίλεμα στη Γαβριά.

Πράσινο στη Γαβριά.

Λουλούδια.

Λίγο έξω απ το χωριό.

Παραπομπές

↑ Δημοτικά διαμερίσματα Δ.Αμβρακικού.[1]
↑ Οργάνωση Δ.Αμβρακικού.[2]
↑ Διοικητική διαίρεση Δήμου Αρταίων με το Σχέδιο Καλλικράτης.[3]
↑ Κατάλογος επισκόπων και μητροπολιτών Ναυπάκτου(1600-1833).[4]
↑ Κατάλογος επισκόπων και μητροπολιτών Ναυπάκτου(1367-1600).[5]
↑ Επισκοπικός Κατάλογος Ι.Μ Άρτης.[6]
↑ Κωνσταντίνος Σάθας (1868). Νεοελληνική Φιλολογία: Βιογραφία των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων, από της καταλύσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι της Ελληνικής εθνεγερσίας (1453-1821). Αθήνα: Τυπογραφείο των τέκνων Ανδρέου Κορομηλά. Ανακτήθηκε την 15 Οκτωβρίου 2009.
.
↑ Ο George Finley στο έργο του "History of the Greek revolution", Τόμος 1 σελ. 74 αναφέρει ότι η "Ευφροσύνη ήταν συγγενής ιερέα",ενώ ο Αραβαντινός. Σ στο έργο του:Ιστορία Αλή Πασά του Τεπελενλή, Αθήνα (1895),αναφέρει τον Γαβριήλ Ζ', ως συγγενικό πρόσωπο της Φροσύνης.
↑ Η Άρτα στ' αρχεία της Βενετίας,περιοδικό “Σκουφάς”της Άρτας, τεύχη του 1955-56.
↑ Δόγηδες της Βενετίας από το 1284 έως το 1797.[7]
↑ Η Ιστορία του Κλειστού.[8]
↑ Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης και Πρεβέζης(εκδ.1884).
↑ Η τουρκική στατιστική της Ηπείρου στο σαλναμέ του 1895,Μ.Κοκολάκης.[9]
↑ Γενικόν Επιτελείον Στρατού: ο Ελληνικός στρατός κατά τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913.Tόμοι Ά-΄Γ.
↑ Η Ιστορία της Ανέζας.[10]
↑ Αγώνες και νεκροί 1940-1945,Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού.
↑ VΙΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ προς Γενικό επιτελείο ΕΛΑΣ/Αριθμ.πρωτ.3460.[11]
↑ "H γυναίκα της Ηπείρου και η κοινωνική της θέση, από την αρχαιότητα έως τη νεότερη εποχή", Ε.Μπαλάσκα, Α.Οικονόμου, Χ.Στύλιος, σ.19.[12]
↑ Οδηγικές χιλιομετρικές αποστάσεις μεταξύ πόλεων, χωριών, χωρών.[13]
↑ Ο Νομάρχης Άρτας Γ. Παπαβασιλείου, συνοδευόμενος από τον Δ/ντη Προγραμματισμού Χ.Τσιρογιάννη, πραγματοποίησε επιτόπια επίσκεψη και ενημερώθηκε για την πορεία εργασιών του έργου«Βελτίωση-ασφαλτόστρωση οδού από Επαρχιακή οδό Άρτας-Κορωνησίας προς Γαβριά».[14]
↑ Δρομολόγια Αστικού ΚΤΕΛ.[15]
↑ Απογραφή πληθυσμού της 18ης Μαρτίου 2001,Ελληνική Στατιστική Αρχή(ΕΛ.ΣΤΑΤ.).[16]
↑ Απογραφή πληθυσμού Δ.Αμβρακικού.[17]
↑ Αρχείο Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος – Ε.Σ.Υ.Ε.[18]
↑ Ελληνικός τηλεφωνικός κατάλογος.[19]
↑ Δίκτυο Καταγραφής Κρίσιμων Παραγόντων&Τηλεειδοποίησης για την προστασία της Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής.[20]
↑ Τοπικά Προϊόντα Δ.Αμβρακικού.[21]
↑ Καλλιεργήσιμες εκτάσεις Δ.Αμβρακικού.[22]
↑ Βιομηχανία χυμοποίησης εσπεριδοειδών,Γαβριά.[23]
↑ Πτηνοτροφικός συνεταιρισμός,Γαβριά.[24]
↑ Ιστορία του Αγροτοσυνεταιριστικού Κινήματος της Άρτας.[25]
↑ Μονάδα επεξεργασίας μετάλλων,Γαβριά.[26]
↑ Ενορίες της Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης.[27]
↑ Σχολεία Δ.Π.Ε Άρτας.[28]
↑ Πολιτιστικοί Σύλλογοι Ν.Άρτας.[29]
↑ Βαθμολογία Α' Ε.Π.Σ. Άρτας 2005-2006. [30]
↑ Οι Τελικοί του Κυπέλλου Άρτας.[31]

Πηγές

Περιφερειακή Ενότητα Άρτας
Νομαρχία Άρτας
Δήμος Αμβρακικού
Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης
Δίκτυο Καταγραφής Κρίσιμων Παραγόντων&Τηλεειδοποίησης για την προστασία της Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής
Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Άρτας
Ε.Π.Σ. Άρτας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Δήμος Αρταίων
Περιφερειακή Ενότητα Άρτας

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Α - Β - Γ - Δ - Ε - Ζ - Η - Θ - Ι - Κ - Λ - Μ -
Ν - Ξ - Ο - Π - Ρ - Σ - Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License