- Art Gallery -

 

- Γεγονότα, Hμερολόγιο -

 

.

Περιφέρεια : Δυτικής Ελλάδας
Νομός : Αχαΐας

--- Δήμος Φαρρών ---

Η Χρυσοπηγή (παλαιότερα Σποδιάνα)[1][2] είναι μικρό ορεινό χωριό της Αχαΐας στο δήμο Ερυμάνθου. Eίναι χτισμένο στις απόκρημνες πλαγιές του όρους Ερυμάνθου.


View Larger Map

Η τοπική κοινότητα Χρυσοπηγής έχει έκταση 12.881 στρέμματα και πραγματικό πληθυσμό 183 κατοίκους σύμφωνα με την Απογραφή του 2011[3]. Αποτελείται από τους σχεδόν ενωμένους οικισμούς Άνω Χρυσοπηγή και Κάτω Χρυσοπηγή που στην πραγματικότητα είναι σαν δύο γειτονιές του χωριού[1]. Γειτονιές του χωριού είναι τα Τσουτσαίικα, το Λάκκωμα, οι Μουρίτσες και η Χαλκιώσσα[4].


Ιστορία

Το χωριό αναφέρεται στην ενετική καταγραφή Γκριμάνι (Grimani) του 1700 με 12 οικογένειες ή 46 κατοίκους[5][4]. Στα Ορλωφικά το 1770 ο Σουλεϊμάν Τζιαπάρι μαζί με τους Τουρκαλβανούς στρατιώτες του πυρπόλησαν το χωριό καθώς και το μοναστήρι της Χρυσοποδαρίτισσας. Τον Μάιο του 1826 ο Ιμπραήμ Πασάς πυρπόλησε ξανά το χωριό και κατέστρεψε ολοσχερώς το μοναστήρι. Παρά όλες αυτές τις καταστροφές που υπέστη, στην επιστημονική έρευνα της γαλλικής αποστολής του στρατηγού Μαιζώνος (1829-1830) αναφέρεται ότι έχει 27 οικογένειες. Ενώ το 1840 είχε 242 κατοίκους[6].

Στις 29 Απριλίου 1944, στα τέλη της Κατοχής πυρπολήθηκε από τα Γερμανικά στρατεύματα με αποτέλεσμα όλοι οι κάτοικοι να μείνουν άστεγοι γι' αρκετά χρόνια μέχρι να ανοικοδομήσουν ξανά τα σπίτια τους.
Αξιοθέατα

Στην περιοχή υπάρχουν αρκετά αξιοθέατα μεταξύ των οποίων είναι τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια, η πέτρινη βρύση κατασκευασμένη στις αρχές του 20 αιώνα στην κεντρική πλατεία και το ορεινό φυσικό τοπίο.

Στα ρίζα του Ερυμάνθου, χαμηλότερα από το χωριό βρίσκεται η μονή της Παναγίας της Χρυσοποδαρίτισσας, που είναι χτισμένη σε ένα σπήλαιο δίπλα στον ποταμό Πείρο, και σε μικρή απόσταση υπάρχει ένας παραδοσιακός νερόμυλος και ένα πέτρινο γεφύρι μεσαιωνικής κατασκευής που ενώνει τις όχθες του ποταμού. Επίσης, 2 χιλιόμετρα έξω από τον οικισμό βρίσκεται ο ναός του Αγιάννη της Σποδιάνας, που είναι άγνωστη η ημερομηνία κτήσης και στο εσωτερικό του έχει πολλές τοιχογραφίες που διατηρούνται σε άριστη κατάσταση και ο ναός του Αγιάννη του Πρόδρομου, που χτίστηκε δίπλα ακριβώς στον παλαιότερο ναό στις 19 Αυγούστου του 1884. Στην περιοχή υπάρχουν επιβλητικοί βράχοι και σπηλιές.

Κλεάνθης Θεοφανόπουλος

Παραπομπές

Τριανταφύλλου (1995), σελ. 2255
Πανδέκτης - Μετανομασίες των οικισμών της Ελλάδας
Βλ. Απογραφή 2011
Λουλούδης (2010), σελ. 292-293
Παναγιωτόπουλος (1987), σελ. 268
Γκουρβέλος (2007), σελ. 149

Βιβλιογραφία

Σπυρίδων Ν. Γκουρβέλος, "Εν ταις των Νεζερών κώμαις". Ιστορία των Νεζερών, εκδ. Γραφικές Τέχνες Πέτρος Κούλης, Πάτρα 2007 ISBN 978-960-930162-6
Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010
Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου: 13ος-18ος αιώνας, μετάφρ. Χριστίνα Αγριαντώνη, επιμ. Αγγελική Κόκκου, Ιστορικό Αρχείο - Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, Αθήνα 1987 ISBN 978-000-7059-21-8
Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τρίτη Έκδοση, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995

Γεωγραφία της Ελλάδας

Γεωγραφία της Ελλάδας : Αλφαβητικός κατάλογος

Χώρες της Ευρώπης

Άγιος Μαρίνος | Αζερμπαϊτζάν1 | Αλβανία | Ανδόρρα | Αρμενία2 | Αυστρία | Βατικανό | Βέλγιο | Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Βουλγαρία | Γαλλία | Γερμανία | Γεωργία2 | Δανία | Δημοκρατία της Ιρλανδίας | Ελβετία | Ελλάδα | Εσθονία | Ηνωμένο Βασίλειο | Ισλανδία | Ισπανία | Ιταλία | Κροατία | Κύπρος2 | Λεττονία | Λευκορωσία | Λιθουανία | Λιχτενστάιν | Λουξεμβούργο | Μάλτα | Μαυροβούνιο | Μολδαβία | Μονακό | Νορβηγία | Ολλανδία | Ουγγαρία | Ουκρανία | ΠΓΔΜ | Πολωνία | Πορτογαλία | Ρουμανία | Ρωσία1 | Σερβία | Σλοβακία | Σλοβενία | Σουηδία | Τουρκία1 | Τσεχία | Φινλανδία

Κτήσεις: Ακρωτήρι3 | Δεκέλεια3 | Νήσοι Φερόες | Γιβραλτάρ | Γκέρνσεϋ | Τζέρσεϋ | Νήσος Μαν

1. Κράτος μερικώς σε ασιατικό έδαφος. 2. Γεωγραφικά ανήκει στην Ασία, αλλά θεωρείται ευρωπαϊκό κράτος για ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους. 3. Βρετανικό έδαφος μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Κόσμος

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License